Nedensellik İlkesi

Nedensellik ilkesi, olayların öz bilgiye dönüşümlerinde en önemli rolü alan idrakin kullandığı kıyas bilgisinin kuvvetli bir dayanağıdır. Nedensellik ilkesi hakkında yukarıdaki kısa bilgiyi verdikten sonra, idrak ile kıyas bilgisinin karşılıklı durumlarını belirtmemiz faydalı olur.

Kıyas bilgisi, idrakin nedensellik ilkesine uyması yoludur. İdrakler, evrendeki nedensellik ilkesine uyum sağlayabildikleri oranda gelişirler.

Nedensellik ilkesine yabancı kalan idrakler, evrendeki sonsuz bileşimler arasında var olan sonsuz ilişkileri tayin ve takdir etmekte o oranda güçsüzlük gösterir ve o oranda da geri ve basit durumlarda kalırlar. Ateşi eliyle tutarsa elinin yanıp yanmayacağını idrak edemeyen bir çocuğa ateşle oynama yetkisi verilmez.

Çünkü onun idraki henüz böyle bir işe layık duruma gelmemiştir. Onun idraki, bu maddelerin ilişkilerine ait nedensellik ilkesine henüz gereği kadar uyum sağlayamamıştır. İşte bu uyumu sağlayacak şey, onun kıyas bilgisi olacaktır.

Kıyas bilgisine girmek için o çocuk, eliyle ateşi birkaç defa tutma deneyimini yapacak ve her defasında eli yanacaktır. Her eli yandığında onun idrakinde el ve ateş ilişkilerine ait sebep ve sonuçlar hakkında yavaş yavaş birtakım sezgiler belirecek ve kıyas bilgilerinin yardımıyla bu sezgiler bilgi haline geçecektir.

Böylece idrak ve dolaysıyla öz bilgi içeriği artacaktır. Bu uygulamaya görgü ve deneyim diyoruz.

Kaynak: İlâhi Nizam ve Kâinat –Sayfa:122  Bedri Ruhselman



Eklenme Tarihi
17.12.2013 19:19:49